Tikinti üçün geologiya nə vaxt lazımdır
Geologiya torpağın bünövrəni necə daşıyacağını göstərir. Bəzi binalar üçün mütləqdir, kiçik fərdi evdə isə qərar sahənin xüsusiyyətlərindən asılıdır.
Geologiya nədir və nə üçün lazımdır
Mühəndis-geoloji axtarış tikinti sahəsində torpağın tərkibini, möhkəmliyini və qrunt sularının səviyyəsini müəyyən edən tədqiqatdır. Sahədə quyular qazılır, torpaq nümunələri götürülür və laboratoriyada sınaqdan keçirilir. Nəticədə hesabat hazırlanır: hansı dərinlikdə hansı qrunt var, onun daşıma qabiliyyəti nə qədərdir, su nə səviyyədədir.
Konstruktor bünövrəni məhz bu məlumatlar əsasında hesablayır. Geologiya olmadan bünövrənin ölçüsü və dərinliyi təxmini seçilir: ya artıq beton və armatur xərclənir, ya da ehtiyat azdır və binada çatlar yaranır.
Nə vaxt mütləq lazımdır
- Çoxmərtəbəli yaşayış binaları, ictimai və kommersiya obyektləri
- Layihə-smeta sənədləri ekspertizaya təqdim olunanda
- Zirzəmisi və ya yeraltı qarajı olan evlər
- Yamacda, sürüşmə təhlükəsi olan ərazidə və ya dərə kənarında tikinti
- Dəniz sahilinə yaxın, qrunt suyu yüksək olan sahələr
- Əvvəllər tullantı və ya torpaq tökülmüş (tökmə qrunt) sahələr
- Mövcud binaya mərtəbə artırılanda — köhnə bünövrənin əlavə yükü daşıyıb-daşımayacağını bilmək üçün
Fərdi ev üçün geologiya lazımdırmı
Kiçik bir-iki mərtəbəli fərdi evdə hər zaman tam həcmli geologiya tələb olunmur. Lakin bunu sahəyə baxmadan demək olmaz. Abşeron yarımadası seysmik aktiv ərazidir, torpaqlar isə bir küçədən digərinə dəyişir: qumlu, gilli, əhəngdaşlı, bəzi yerlərdə yüksək qrunt suyu ilə. Ona görə də:
- Sahə düzdürsə, qonşu evlərdə problem yoxdursa və zirzəmi nəzərdə tutulmursa — konstruktor bəzən qonşu sahələrin məlumatları və yerində yoxlama ilə kifayətlənə bilər.
- Sahə yamacdadırsa, torpaq tökməyə bənzəyirsə, qonşu binalarda çatlar varsa və ya ev 3 mərtəbə və daha çoxdursa — geologiya etmək məsləhətdir.
- Şübhə varsa, ən azı bir-iki kəşfiyyat quyusu qazmaq bütün bünövrəni yenidən etməkdən dəfələrlə ucuzdur.
Geologiya hesabatında nə olur
- Sahədə quyuların yerləşmə sxemi
- Hər quyu üzrə qrunt təbəqələrinin kəsilişi
- Qruntların fiziki-mexaniki göstəriciləri (sıxlıq, nəmlik, möhkəmlik)
- Qrunt sularının səviyyəsi və aqressivliyi
- Ərazinin seysmikliyi və təhlükəli geoloji proseslər haqqında nəticə
- Bünövrə üçün tövsiyələr
Geologiya və layihə hansı ardıcıllıqla gedir
- Torpaq sahəsi seçilir və sənədləri yoxlanılır.
- Eskiz layihə hazırlanır — binanın ölçüləri və yeri müəyyən olunur.
- Quyuların yeri binanın konturuna uyğun seçilir və geologiya aparılır.
- Hesabat əsasında konstruktiv layihə — bünövrə, karkas, örtük — hesablanır.
- İşçi layihə tamamlanır və tikintiyə başlanılır.
Geologiyanı eskizdən əvvəl etmək quyuların yanlış yerdə qazılmasına, tikintidən sonra etmək isə mənasızlığa gətirib çıxarır.
Tez-tez yol verilən səhvlər
- Qonşunun köhnə geologiyasını yoxlamadan öz sahəsinə aid etmək — qrunt bir neçə on metr məsafədə dəyişə bilər
- Quyuları binanın konturundan kənarda və ya çox az dərinlikdə qazmaq
- Qrunt suyunun mövsümi qalxmasını nəzərə almamaq — yazda zirzəmini su basır
- Hesabatı konstruktora vermədən bünövrəni "adətən belə edirlər" prinsipi ilə tökmək
- Mərtəbə artırarkən mövcud bünövrəni və altındakı qruntu heç yoxlamamaq
Bu səhvlərin hər biri sonradan bahalı gücləndirmə işləri tələb edir. Bünövrəni tikintidən sonra düzəltmək həm çətin, həm də binanın özündən daha baha başa gələ bilər.
Geologiyanı kim aparır
Mühəndis-geoloji axtarışları bu sahədə ixtisaslaşmış təşkilatlar aparır. BOOKKEEPERS GROUP MMC hazır geologiya hesabatı əsasında konstruktiv layihə hazırlayır, lazım olduqda isə sahənin xüsusiyyətlərinə görə hansı həcmdə axtarış lazım olduğunu əvvəlcədən izah edir. Konstruktiv layihənin qiyməti 3 AZN/m²-dən başlayır.
Ətraflı: konstruktiv layihə, fərdi yaşayış evi layihəsi.
Tez-tez verilən suallar
Fərdi ev üçün geologiya mütləqdirmi?
Hər zaman yox. Düz sahədə, zirzəmisiz kiçik evdə bəzən yerində yoxlama kifayətdir; yamac, tökmə qrunt, yüksək qrunt suyu və ya 3+ mərtəbə olduqda geologiya məsləhətdir.
Geologiyanı layihədən əvvəl, yoxsa sonra etmək lazımdır?
Eskiz layihədən sonra, konstruktiv layihədən əvvəl — quyular binanın konturuna uyğun qazılmalıdır.