Enerji effektivliyi üzrə pasport: 2027-dən nə dəyişir
Nazirlər Kabinetinin 205 nömrəli Qərarı ilə binalar üçün enerji effektivliyi üzrə pasport tətbiq olunur. Tikintiçi və bina sahibi nə bilməlidir — qısa və konkret.
Nə dəyişir
1 yanvar 2027-ci ildən yeni tikilən, yenidən qurulan və əsaslı təmir olunan yaşayış və qeyri-yaşayış binaları üçün enerji effektivliyi üzrə pasport məcburidir. Pasport layihə mərhələsində hazırlanır və ekspertiza onu yoxlayır.
Niyə indi
Beynəlxalq Enerji Agentliyinin məlumatına görə, Azərbaycanda yaşayış binaları son enerji istehlakının təxminən 32%-ni təşkil edir. Orta sərf 250–260 kVt·s/m²-dir, Avropa İttifaqında isə təxminən 160. Qənaət potensialı 50%-ə qədərdir.
Pasportda nə var
- Enerji effektivliyi sinfi
- Karbon emissiyası sinfi
- Bərpa olunan enerjinin payı
- Enerji sərfi növlər üzrə
- Qənaət tövsiyələri
Yeni layihələr A, B və ya C sinfinə uyğun olmalıdır. Pasport elektron qaydada tərtib olunur və 10 il etibarlıdır.
Kimə aid deyil
Fərdi yaşayış evləri, istehsal binaları, anbarlar və tarixi abidələr. İstismarda olan binalar üçün pasport könüllüdür.
Pasport üçün hansı məlumatlar lazımdır
Pasport binanın real layihə həllərinə əsaslanır, ona görə də hesablamaya başlamazdan əvvəl bu məlumatlar toplanır:
- Memarlıq planları, kəsiklər və fasadlar — isidilən sahə və həcm buradan götürülür
- Divar, dam, döşəmə və pəncərələrin materialları və qalınlıqları
- İstilik, soyutma, ventilyasiya və isti su sistemlərinin növü
- İşıqlandırma və əsas mühəndis avadanlıqları
- Bərpa olunan enerji mənbələri planlaşdırılırsa — onların parametrləri
Məlumat nə qədər dəqiq olsa, enerji sinfi də o qədər real çıxır. Ümumi və ya köhnə çertyojlarla hesablanan sinif ekspertizada sual doğura bilər.
Pasport necə hazırlanır
- İlkin baxış. Layihə sənədləri yoxlanılır, çatışmayan məlumatlar müəyyən edilir.
- İstilik-texniki hesab. Bina örtüyünün istilik itkisi və mühəndis sistemlərinin sərfi hesablanır.
- Sinfin təyini. Nəticə tələb olunan siniflə müqayisə olunur.
- Tövsiyələr. Sinif aşağı çıxarsa, izolyasiya, pəncərə və ya avadanlıq üzrə dəyişikliklər təklif olunur.
- Rəsmiləşdirmə. Pasport elektron qaydada tərtib olunur və layihə ilə birlikdə ekspertizaya təqdim edilir.
Ən çox rast gəlinən səhvlər
- Pasportu layihə bitdikdən sonra xatırlamaq — bu halda həllərin bir hissəsini yenidən işləmək lazım gəlir
- Smetada bir material, hesabda başqa material göstərmək
- Pəncərə və vitraj sahəsini nəzərə almadan sinfi qiymətləndirmək
- Ventilyasiya və istilik sistemini sonraya saxlamaq
Tikintiçi nə etməlidir
- 2027-də ekspertizaya gedəcək layihələri indidən yoxlayın
- İzolyasiya, pəncərə və HVAC həllərini enerji sinfinə görə hesablayın
- Pasportu layihəni hazırlayan komanda ilə birlikdə tərtib edin — sonradan düzəliş baha başa gəlir
Pasport sifariş edərkən nəyə diqqət etməli
- İcraçının Energetika Nazirliyində enerji effektivliyi üzrə pasport tərtibçisi kimi qeydiyyatda olub-olmadığını soruşun
- Pasportun hansı layihə bölmələri əsasında hazırlanacağını əvvəlcədən razılaşdırın: memarlıq, istilik, ventilyasiya, elektrik
- Divar, dam və pəncərə materiallarının texniki göstəricilərini təsdiqləyən sənədlərin olub-olmadığını yoxlayın
- Layihədə sonradan dəyişiklik edilərsə, pasportun da yenilənməli olduğunu nəzərə alın
Pasportu layihə ilə paralel planlaşdırmaq daha rahatdır: enerji səmərəliliyi ilə bağlı çatışmazlıqlar layihə mərhələsində asanlıqla düzəldilir, tikinti başa çatdıqdan sonra isə istənilən dəyişiklik xeyli baha başa gəlir.
BOOKKEEPERS GROUP Energetika Nazirliyində qeydiyyatdan keçmiş lisenziyalı layihə təşkilatıdır və enerji effektivliyi üzrə pasportları tərtib etmək hüququna malikdir. Ətraflı: enerji effektivliyi üzrə pasport.
Tez-tez verilən suallar
Fərdi ev üçün pasport lazımdır?
Xeyr, fərdi yaşayış evləri bu tələbdən azaddır.
Pasportu layihəni hazırlamayan təşkilat tərtib edə bilər?
Bəli, amma bu halda bütün çertyoj və hesablar ayrıca təhvil verilməlidir. Layihəni hazırlayan komanda ilə birlikdə tərtib etmək daha sürətli olur və uyğunsuzluq riskini azaldır.